Van Hengstum Metaal > Materiaal > 2.0401 / Messing / CuZn39Pb3

2.0401 / Messing / CuZn39Pb3

Automatenmessing CW614N, ook bekend als MS58: het best verspaanbare metaal, op maat gedraaid en gefreesd

2.0401 (CuZn39Pb3, CW614N) is automatenmessing: een koper-zinklegering met circa 58% koper en 3% lood, waarbij dat lood zorgt voor korte, brekende spanen en een uitzonderlijk lage gereedschapsslijtage. Met verspaanbaarheidsindex 100 is dit materiaal de meetlat waaraan alle andere metalen worden afgemeten, en daarmee de eerste keuze voor precisiedraaidelen, fittingen en armaturen. Daarnaast is messing goed corrosiebestendig, uitstekend soldeerbaar en decoratief van uitstraling. Van Hengstum Metaal bewerkt 2.0401 volledig in-house in Soest: CNC-verspanen, snijden en afwerken, van enkelstuk tot serie.

MateriaaleigenschappenEN 12164 en EN 12165, aanduiding CW614N

Werkstofnummer2.0401

EN-aanduidingCW614N

HandelsnaamMS58

Koper (Cu)57,0 tot 59,0 %

Lood (Pb)2,5 tot 3,5 %

Zink (Zn)rest, circa 38 %

Treksterkte (Rm)360 tot 500 MPa

Rekgrens (Rp0,2)250 tot 400 MPa

Hardheidcirca 110 tot 150 HB

Dichtheid8,47 g/cm³

Smelttrajectcirca 880 tot 900 °C

Verspaanbaarheidsindex100, de referentie

Wij bewerken 2.0401 / Messing / CuZn39Pb3 met:Lasersnijden Zetwerk Verspanen Lassen

Eigenschappen van messing 2.0401 (CuZn39Pb3)

2.0401 is de meest gebruikte messinglegering voor verspanend werk. De basis is een koper-zinklegering met ongeveer 58% koper, waaraan circa 3% lood is toegevoegd. Dat lood lost niet op in de legering maar blijft als fijne deeltjes aanwezig, en juist daar zit het hele principe: bij het verspanen breken de spanen op die deeltjes af tot korte krullen in plaats van lange, taaie slierten. Het gevolg is een schoon oppervlak, minimale gereedschapsslijtage en hoge snijsnelheden.

Die eigenschap is zo bepalend dat CuZn39Pb3 wereldwijd wordt gebruikt als referentiemateriaal: de verspaanbaarheid van dit messing is per definitie index 100, en alle andere metalen worden daaraan afgemeten. Ter vergelijking: automatenstaal komt rond de 70 uit en roestvast staal 1.4301 blijft vaak onder de 45. Wie een onderdeel in grote series wil draaien tegen lage kosten per stuk, komt bijna vanzelf bij dit materiaal uit.

Daarnaast heeft messing eigenschappen die staal niet biedt. Het is niet magnetisch, geleidt warmte en elektriciteit goed, is uitstekend te solderen en heeft een warme, decoratieve uitstraling die na polijsten hoogglans wordt.

Chemische samenstelling

Koper (Cu): 57,0 tot 59,0 %
Lood (Pb): 2,5 tot 3,5 %
Zink (Zn): rest, ongeveer 38 %
IJzer (Fe): max. 0,3 %
Overige elementen: samen max. 0,2 %

Aanduidingen: CW614N, MS58 en 2.0401

Hetzelfde materiaal komt onder verschillende namen voor, en dat leidt in de praktijk tot verwarring bij het bestellen. 2.0401 is het werkstofnummer. CW614N is de aanduiding volgens de Europese normen EN 12164 en EN 12165, en dat is wat u meestal op leveranciersdocumentatie en certificaten aantreft. MS58 is de gangbare handelsnaam, afgeleid van het kopergehalte van ongeveer 58%. In Franstalige documentatie heet het laiton CuZn39Pb3. Ziet u een van deze aanduidingen op een tekening, dan gaat het om dezelfde legering.

Leveringstoestanden: M, R430 en de oude F-aanduidingen

Bij messing bestelt u niet alleen de legering maar ook de toestand, en die bepaalt de sterkte. De aanduiding M staat voor “as manufactured”, oftewel zoals geproduceerd zonder gegarandeerde mechanische waarden. Wilt u wel garantie op de sterkte, dan bestelt u op treksterkte: R430 betekent een minimale treksterkte van 430 MPa, R500 staat voor 500 MPa. In oudere Duitse documentatie komt u dezelfde toestanden tegen als F43, F44 en F50, waarbij het getal opnieuw de treksterkte aangeeft.

Hoe verder het materiaal is getrokken, hoe hoger de sterkte en hoe lager de rek. Twijfelt u welke toestand uw toepassing vraagt? Onze werkvoorbereiding denkt vrijblijvend mee bij uw tekening.

2.0401 / Messing / CuZn39Pb3 op maat laten bewerken?

Stuur uw tekening of vraag en u ontvangt snel een scherpe offerte, inclusief onze gratis maakbaarheidscontrole.

Messing 2.0401 bewerken

Verspanen

Hier komt het materiaal volledig tot zijn recht. Bij het verspanen van CuZn39Pb3 zijn hoge snijsnelheden mogelijk, breken de spanen vanzelf en blijft de gereedschapsslijtage minimaal. Voor draaiwerk wordt vaak gewerkt met scherp, ongecoat hardmetaal en een neutrale tot licht negatieve spaanhoek. Doordat messing zacht en taai genoeg is om niet te scheuren maar hard genoeg om schoon af te snijden, worden maatnauwkeurigheden tot op de honderdste goed haalbaar en is nabewerken zelden nodig.

Snijden en vormen

Messing laat zich goed knippen, zagen en boren. Lasersnijden vraagt aandacht omdat het materiaal sterk reflecteert en warmte snel afvoert; met een fiberlaser is het goed te doen, mits vermogen en snijgas daarop zijn afgestemd. Koudvervormen is beperkt mogelijk: door het loodgehalte is CuZn39Pb3 minder buigzaam dan loodvrije messingsoorten. Moet een onderdeel sterk gevormd worden, dan is een legering met minder lood geschikter.

Lassen en solderen

Lassen is bij messing lastig en wordt zelden toegepast: bij de lastemperatuur verdampt het zink, wat zowel de legering aantast als schadelijke dampen geeft. Solderen en hardsolderen zijn daarentegen uitstekend mogelijk en zijn de normale manier om messing onderdelen te verbinden. Moet een constructie wel gelast worden, dan is roestvast staal of koper een logischer keuze en kunt u terecht bij ons gecertificeerd lassen.

Corrosiebestendigheid

Messing is in normale binnen- en buitencondities goed corrosiebestendig en vormt in de buitenlucht een beschermende patina. Er zijn twee specifieke aandachtspunten. In chloriderijk of zuur water kan ontzinking optreden, waarbij het zink selectief uit de legering oplost en een poreuze koperstructuur achterblijft. En in omgevingen met ammoniak of aminen kan spanningscorrosie ontstaan, vooral bij onderdelen met restspanningen. Ontspanningsgloeien na het vormen beperkt dat risico aanzienlijk.

Lood, RoHS en drinkwater

Het loodgehalte van circa 3% roept regelmatig vragen op. Voor elektrotechnische toepassingen valt loodhoudend messing onder een uitzondering in de RoHS-richtlijn: koperlegeringen met maximaal 4% lood zijn toegestaan. Voor drinkwatertoepassingen ligt dat anders. Daar gelden aparte, strengere eisen aan looduitloging, en is CuZn39Pb3 doorgaans niet toegestaan. In dat geval kiest u een loodarme of loodvrije messingsoort. Twijfelt u of uw toepassing onder die regelgeving valt, overleg dat dan vooraf, dan bepalen we samen de juiste legering.

Gratis controle
& advies

In-house glasparelen, poedercoaten en stralen.

Alle metaalsoorten beschikbaar

Toepassingen van messing 2.0401

CuZn39Pb3 wordt gekozen waar veel verspaand moet worden en het onderdeel er ook nog goed uit moet zien:

Precisiedraaidelen: bussen, nippels, pennen en assen in serieproductie.
Fittingen en koppelingen: aansluitingen voor pneumatiek, hydrauliek en gastechniek, veel toegepast in de procesindustrie.
Armaturen en beslag: onderdelen waar de warme messingkleur zichtbaar blijft.
Elektrotechnische componenten: contactdelen en connectorbehuizingen die goed moeten geleiden en niet magnetisch mogen zijn.
Machineonderdelen: tandwielen, geleidingen en slijtdelen in de machinebouw, waar messing ook nog eens goede noodloopeigenschappen heeft.

Messing 2.0401 vergeleken met andere legeringen

Binnen de messingfamilie is het loodgehalte de belangrijkste variabele. CuZn39Pb2 bevat ongeveer een procent minder lood: iets minder goed verspaanbaar, maar beter koud te vervormen. CuZn37 (CW508L) is vrijwel loodvrij en juist bedoeld voor dieptrekken en buigen, waar 2.0401 zou scheuren.

Ten opzichte van zuiver koper is messing veel beter verspaanbaar en aanzienlijk sterker, maar geleidt het minder goed. Waar geleiding het doel is, kiest u koper; waar maatvastheid en bewerkbaarheid tellen, messing.

Equivalenten en vergelijkbare aanduidingen

2.0401: het werkstofnummer.
CW614N: de Europese aanduiding volgens EN 12164 en EN 12165.
MS58: de gangbare handelsnaam, naar het kopergehalte van circa 58%.
UNS C38500: de dichtstbijzijnde Amerikaanse aanduiding.
JIS C3604: de Japanse equivalent.

Messing op maat laten bewerken

Van Hengstum Metaal bewerkt messing 2.0401 volledig in eigen huis, van staf en plaat tot afgewerkt onderdeel. Wij verspanen, draaien, frezen, boren en tappen, snijden op maat en verzorgen de eindafwerking zoals glasparelen en polijsten. Doordat de hele keten onder een dak zit zijn de doorlooptijden kort en houden we volledige grip op de kwaliteit, met 99% leverbetrouwbaarheid.

Wij leveren enkelstuks, prototypes en complete series. Voordat er iets wordt geproduceerd controleren we uw tekening gratis op maakbaarheid en denken we mee over legering, leveringstoestand en kosten. Geef bij uw aanvraag door of de toepassing met drinkwater in aanraking komt, want dan kijken we naar een loodarme variant. Vraag vrijblijvend een offerte aan en stuur uw tekening mee.

Vergelijking met verwante materialen

Eigenschap	CuZn39Pb3 (2.0401)	CuZn37 loodvrij	Koper Cu-DHP
Verspaanbaarheid (index)	100	circa 30	circa 20
Treksterkte (MPa)	360 tot 500	280 tot 450	220 tot 300
Koudvervormbaarheid	Beperkt	Zeer goed	Uitstekend
Dichtheid (g/cm³)	8,47	8,44	8,94
Elektrische geleiding	Matig	Matig	Zeer hoog
Geschikt voor drinkwater	Doorgaans niet	Ja	Ja
Typisch gebruik	Draaidelen, fittingen	Dieptrekwerk	Geleiding, warmtewisselaars

Veelgestelde vragen over 2.0401 / Messing / CuZn39Pb3

Wat is messing 2.0401 (CuZn39Pb3)?

2.0401 is automatenmessing: een koper-zinklegering met circa 58% koper, ongeveer 38% zink en 3% lood. Onder de Europese norm heet het CW614N, in de handel wordt het meestal MS58 genoemd. Het lood zorgt ervoor dat spanen tijdens het verspanen kort afbreken, wat het materiaal uitzonderlijk goed bewerkbaar maakt. Daarmee is het de standaardkeuze voor precisiedraaidelen, fittingen, armaturen en elektrotechnische componenten.

Wat betekent CW614N en is dat hetzelfde als MS58?

Ja, het gaat om dezelfde legering. CW614N is de aanduiding volgens de Europese normen EN 12164 en EN 12165 en staat meestal op leveranciersdocumentatie en materiaalcertificaten. MS58 is de gangbare handelsnaam, afgeleid van het kopergehalte van ongeveer 58 procent. 2.0401 is het werkstofnummer en CuZn39Pb3 de chemische aanduiding. Alle vier verwijzen naar hetzelfde automatenmessing.

Waarom is CuZn39Pb3 zo goed verspaanbaar?

Door het loodgehalte van circa 3%. Lood lost niet op in de legering maar blijft als fijne deeltjes aanwezig, en tijdens het verspanen breken de spanen op die deeltjes af tot korte krullen in plaats van lange slierten. Dat geeft een schoon oppervlak, minimale gereedschapsslijtage en hoge snijsnelheden. De verspaanbaarheid van dit messing is zo goed dat het wereldwijd als referentie geldt met index 100. Ter vergelijking: automatenstaal komt rond de 70 uit en roestvast staal blijft vaak onder de 45.

Wat zijn de mechanische eigenschappen van messing 2.0401?

De treksterkte ligt tussen 360 en 500 MPa en de rekgrens tussen 250 en 400 MPa, afhankelijk van de leveringstoestand. De hardheid bedraagt circa 110 tot 150 HB. De dichtheid is 8,47 g/cm3 en het smelttraject ligt rond 880 tot 900 graden Celsius. Hoe verder het materiaal is getrokken, hoe hoger de sterkte en hoe lager de rek bij breuk.

Wat betekenen de aanduidingen M, R430 en F43?

Dit zijn leveringstoestanden die de sterkte aangeven. De aanduiding M staat voor as manufactured, oftewel zoals geproduceerd zonder gegarandeerde mechanische waarden. R430 betekent een gegarandeerde minimale treksterkte van 430 MPa, R500 staat voor 500 MPa. In oudere Duitse documentatie komen dezelfde toestanden voor als F43, F44 en F50, waarbij het getal opnieuw de treksterkte aangeeft. Geef de gewenste toestand door bij uw aanvraag, want die bepaalt zowel de sterkte als de vervormbaarheid.

Is CuZn39Pb3 RoHS-conform en geschikt voor drinkwater?

Voor elektrotechnische toepassingen valt loodhoudend messing onder een uitzondering in de RoHS-richtlijn: koperlegeringen met maximaal 4 procent lood zijn toegestaan, en CuZn39Pb3 blijft daar met circa 3 procent onder. Voor drinkwatertoepassingen gelden echter aparte en strengere eisen aan looduitloging, en daar is CuZn39Pb3 doorgaans niet toegestaan. Komt uw onderdeel met drinkwater in aanraking, kies dan een loodarme of loodvrije messingsoort.

Is messing 2.0401 corrosiebestendig?

In normale binnen- en buitencondities is messing goed corrosiebestendig en vormt het in de buitenlucht een beschermende patina. Er zijn twee specifieke risico’s. In chloriderijk of zuur water kan ontzinking optreden, waarbij zink selectief uit de legering oplost en een poreuze koperstructuur achterblijft. In omgevingen met ammoniak of aminen kan spanningscorrosie ontstaan, vooral bij onderdelen met restspanningen. Ontspanningsgloeien na het vormen beperkt dat laatste risico aanzienlijk.

Kun je messing 2.0401 lassen?

Lassen is bij messing lastig en wordt zelden toegepast. Bij de lastemperatuur verdampt het zink, wat zowel de legering aantast als schadelijke dampen veroorzaakt. Solderen en hardsolderen zijn daarentegen uitstekend mogelijk en vormen de normale manier om messing onderdelen te verbinden. Moet een constructie gelast worden, dan is roestvast staal of koper een logischer materiaalkeuze.

Wat is het verschil tussen CuZn39Pb3 en CuZn39Pb2?

Het verschil zit in het loodgehalte: CuZn39Pb2 bevat ongeveer een procent minder lood dan CuZn39Pb3. Daardoor is het iets minder goed verspaanbaar maar beter koud te vervormen. Moet een onderdeel vooral gedraaid of gefreesd worden, dan is CuZn39Pb3 de betere keuze. Moet het gebogen, geklonken of getrokken worden, dan komt een variant met minder lood beter uit, en voor echt dieptrekwerk is een vrijwel loodvrije soort zoals CuZn37 het meest geschikt.

Kan ik messing 2.0401 op maat laten bewerken bij Van Hengstum Metaal?

Ja. Van Hengstum Metaal bewerkt messing 2.0401 volledig in-house in Soest: CNC-draaien, frezen, boren en tappen, snijden op maat en eindafwerking zoals glasparelen en polijsten. Wij leveren enkelstuks, prototypes en complete series, als halffabricaat of geassembleerd eindproduct. Geef bij uw aanvraag de gewenste leveringstoestand door, en meld het als de toepassing met drinkwater in aanraking komt, want dan kijken we naar een loodarme variant. Stuur uw tekening in voor een vrijblijvende offerte met gratis maakbaarheidscontrole.