1.8959 / CorTen B / Cortenstaal constructie

Weervast constructiestaal in dikkere plaat: keerwanden, draagconstructies en zwaar plaatwerk zonder coating

Cortenstaal plaat 1.8959 met doorgeroeste bruine patina op dikkere plaat

CorTen B is de constructieve variant van weervast staal: dezelfde zelfbeschermende roestlaag als CorTen A, maar zonder verhoogd fosforgehalte en daardoor beter lasbaar in zwaar werk en beschikbaar in aanzienlijk dikkere plaat. Met een rekgrens van minimaal 355 MPa is het volwaardig constructiestaal, vergelijkbaar met S355, alleen dan zonder dat het gecoat of verzinkt hoeft te worden. Dat maakt het de keuze voor keerwanden, draagconstructies, containers en zwaar plaatwerk dat decennialang buiten staat zonder onderhoudscyclus. Van Hengstum Metaal snijdt, zet en last cortenstaal volledig in-house in Soest.

MateriaaleigenschappenEN 10025-5, weervast constructiestaal
Werkstofnummer1.8959
NormEN 10025-5
HandelsnaamCorTen B
TypeWeervast staal, zonder verhoogd fosfor
Koolstof (C)max. 0,16 %
Koper (Cu)circa 0,25 tot 0,55 %
Chroom (Cr)circa 0,40 tot 0,80 %
Nikkel (Ni)max. 0,65 %
Rekgrens (ReH) tot 16 mmmin. 355 MPa
Treksterkte (Rm)470 tot 630 MPa
Rek bij breuk (A)min. 20 %
Dichtheid7,85 g/cm³
E-modulus210 GPa
Warmtegeleidingcirca 45 tot 50 W/m·K
Gangbare plaatdikte3 tot 40 mm
OnderhoudGeen coating nodig
Wij bewerken 1.8959 / CorTen B / Cortenstaal constructie met:LasersnijdenZetwerkVerspanenLassen

Wat is CorTen B?

CorTen B is weervast constructiestaal: staal waaraan koper, chroom en nikkel zijn toegevoegd, waardoor het in de buitenlucht een dichte, hechtende roestlaag vormt die het onderliggende metaal afsluit in plaats van door te vreten. Die patina is tegelijk de bescherming en de afwerking, en daarom hoeft een cortenconstructie niet gecoat, geverfd of verzinkt te worden en kent hij geen onderhoudscyclus.

Waar het bij CorTen A vooral om het uiterlijk gaat, is B er voor het dragen. Met een rekgrens van minimaal 355 MPa en een treksterkte van 470 tot 630 MPa is dit volwaardig constructiestaal, mechanisch vergelijkbaar met S355. Het verschil met S355 is niet de sterkte maar de levensduur buiten: waar een stalen constructie in dezelfde omgeving elke aantal jaren opnieuw behandeld moet worden, doet cortenstaal het zonder.

CorTen B tegenover CorTen A

Het onderscheid zit in het fosfor, en de gevolgen zijn praktisch.

  • CorTen A heeft een verhoogd fosforgehalte. Dat geeft een iets betere atmosferische corrosieweerstand en een fijnere, gelijkmatiger patina, maar het beperkt de plaatdikte tot ongeveer 12 mm en maakt het materiaal gevoeliger bij het lassen. De kwaliteit voor zichtwerk, gevels en tuinelementen.
  • CorTen B heeft geen verhoogd fosforgehalte. Daardoor is het beter lasbaar in dikkere secties en meerlaags werk, en is het beschikbaar tot in het zware plaatbereik. De kwaliteit voor dragend werk.

De vuistregel is kort: gaat het om kleur en vorm, dan A. Moet het dragen, dan B. In de praktijk ligt de omslag rond 5 tot 6 mm plaatdikte, of eerder als er zwaar gelast wordt of als de constructie constructief wordt doorgerekend.

De keurklassen J0, J2 en K2

Net als bij gewoon constructiestaal staat er achter de aanduiding een code die niets over de sterkte zegt maar over de slagvastheid bij lage temperatuur. De rekgrens is bij alle klassen gelijk; wat verschilt is bij welke temperatuur het staal nog gegarandeerd taai is en niet bros breekt.

Keurklasse Kerfslagwaarde Bij temperatuur
J0 min. 27 J 0 °C
J2 min. 27 J -20 °C
K2 min. 40 J -20 °C

Voor een cortenconstructie die per definitie buiten staat, is J2 in Nederland de gangbare en verstandige keuze. Voor dynamisch belaste constructies zoals kranen en zwaar transport wordt K2 gevraagd. Op onze S355-pagina staat dit systeem uitgebreider uitgelegd; het werkt bij weervast staal precies hetzelfde.

Rekenen met corrosietoeslag

Voor een dragende constructie is de relevante vraag niet of cortenstaal roest, maar hoeveel dikte u over de levensduur kwijtraakt en hoe u daarmee rekent. Het antwoord is geruststellend maar vraagt wel aandacht.

In de eerste jaren verloopt de aantasting relatief snel, daarna remt de gevormde patina het proces sterk af, tot enkele micrometers per jaar in een normale landelijke of stedelijke atmosfeer. Constructeurs houden daarom een corrosietoeslag aan die niet meedoet in de sterkteberekening, in de praktijk in de orde van een millimeter per blootgestelde zijde over de ontwerplevensduur. Bij een plaat die aan twee kanten bloot staat rekent u dus met twee millimeter minder dan de nominale dikte.

Die toeslag is geen vast getal: hij hangt af van de omgeving. Landelijk en stedelijk zijn gunstig, industrieel met veel zwavel is ongunstiger, en aan de kust is cortenstaal helemaal niet de juiste keuze. Neem dit vroeg mee in het ontwerp, want achteraf dikker maken kost een nieuwe uitslag en nieuw snijwerk. Wij denken bij de maakbaarheidscontrole mee, maar de constructieve verantwoordelijkheid ligt bij uw constructeur.

1.8959 / CorTen B / Cortenstaal constructie op maat laten bewerken?

Stuur uw tekening of vraag en u ontvangt snel een scherpe offerte, inclusief onze gratis maakbaarheidscontrole.

CorTen B bewerken

Lasersnijden

Cortenstaal snijdt op de fiberlaser als gewoon constructiestaal, met zuurstof als snijgas. De snijkant komt blank uit de machine en patineert daarna gewoon mee, zodat hij na enkele maanden niet meer van het plaatoppervlak te onderscheiden is. Bij lasersnijden van dikkere plaat is nabewerking van de snijkant dus niet nodig voor het uiterlijk; wel nemen we een eventuele braam weg waar delen op elkaar moeten passen. Snijwerk gaat bij ons standaard binnen 72 uur de deur uit.

Zetten

Bij zetwerk in cortenstaal gedraagt CorTen B zich als S355. Er is aanzienlijk meer kracht nodig dan bij S235, ruwweg anderhalf keer zoveel, en de terugvering is groter, dus er wordt verder doorgezet om de hoek te halen. De minimale binnenradius ligt ruimer, als richtlijn ongeveer anderhalf tot twee keer de plaatdikte, en buigen dwars op de walsrichting gaat beter dan in de walsrichting. Bij een te krappe radius scheurt de buitenzijde van de zetting, en bij weervast staal is dat extra vervelend omdat een scheur in de buitenbocht ook een startpunt voor plaatselijke aantasting wordt. Wij controleren de gevraagde radius vooraf.

Lassen in zware secties

CorTen B is met MAG, TIG en beklede elektrode goed te lassen, en juist in deze kwaliteit merkbaar makkelijker dan CorTen A doordat het fosforgehalte niet verhoogd is. Verder gelden dezelfde regels als bij S355. Het koolstofequivalent bepaalt of voorverwarmen nodig is: bij dunne plaat en normale omstandigheden niet, bij grotere gecombineerde diktes, sterk ingeklemde verbindingen, een omgevingstemperatuur onder ongeveer vijf graden of vochtig materiaal wel, doorgaans tot 100 tot 150 graden. EN 1011-2 geeft daar de rekenregels voor.

Twee dingen die specifiek zijn voor weervast staal. Ten eerste patineert een lasnaad met gewoon toevoegmateriaal anders dan de plaat eromheen, waardoor hij jarenlang zichtbaar blijft als een afwijkende streep. Bij constructiewerk dat later grotendeels uit het zicht is, is dat geen bezwaar; bij zichtbare naden hoort een toevoegmateriaal dat qua koper- en chroomgehalte bij het basismateriaal past. Ten tweede is de lasnaad zelf een plek waar vocht kan blijven staan: kies waar mogelijk voor doorlopende, gesloten naden in plaats van onderbroken lassen, zodat er geen spleten ontstaan waarin water blijft hangen. Voor constructief werk lassen wij gecertificeerd volgens EN 1090.

Ontwerpregels die het verschil maken

Bij weervast staal is het detail belangrijker dan bij gecoat staal, omdat de bescherming uit het materiaal zelf komt en niet uit een laag. Vier vuistregels:

  • Laat water weglopen. Vermijd horizontale vlakken, holtes en profielen waarin regenwater blijft staan. Waar water blijft staan, ontstaat geen patina maar gewone doorgaande roest.
  • Vermijd spleten. Nauwe spleten tussen twee platen houden vocht vast en drogen niet op. Kies voor doorlopende lassen of juist voor een ruime, ventilerende opening.
  • Denk aan het roestwater. In de eerste jaren spoelt roestkleurig water van de constructie en dat vlekt beton, natuursteen en lichte bestrating blijvend. Werk met een druiprand en voer het water gericht af.
  • Scheid het van andere metalen. Direct contact met aluminium of verzinkte delen geeft galvanische corrosie. Gebruik een isolerende tussenlaag, of bevestig met bouten in dezelfde materiaalfamilie.
Gratis controle
& advies

In-house glasparelen, poedercoaten en stralen.

Alle metaalsoorten beschikbaar

Toepassingen van CorTen B

  • Keerwanden en grondkering: verhoogde borders, taluds en terrasafscheidingen die grond moeten tegenhouden. Vanaf ongeveer 3 mm bij lage wandjes, met verstijving of hoekprofiel zodra de hoogte en de gronddruk oplopen. Boven kniehoogte is een constructieve berekening geen luxe.
  • Draagconstructies en frames: onderstellen, portalen en steunconstructies die buiten staan en waar men geen coating wil onderhouden.
  • Containers, bakken en opslag: zwaar plaatwerk voor buitenopslag, afvalcontainers en materiaalbakken, waar de combinatie van sterkte, stootvastheid en onderhoudsvrijheid telt.
  • Landschap en infrastructuur: bruggetjes, damwandjes, trapconstructies en beschoeiingen in parken en openbare ruimte. Let op: bij permanent contact met water of grond gelden andere regels, zie hieronder.
  • Industriele constructies: constructiedelen en afdekkingen in de procesindustrie, en opbouwen en laadbakken in de transportsector.
  • Kunstwerken en grote sculpturen: waar het formaat om dikkere plaat vraagt dan CorTen A aankan.

Waar CorTen B niet thuishoort

Weervast staal beschermt zichzelf alleen als het regelmatig nat wordt én weer opdroogt. Ontbreekt die cyclus, dan is er geen patina en gedraagt het zich als gewoon staal. Vier situaties:

  • Permanent nat of onder water. Beschoeiing die altijd onder de waterlijn staat, roest gewoon door.
  • In de grond. Onder de grondlijn vormt zich geen beschermende laag. Bij keerwanden en borderranden betekent dat: houd extra dikte aan voor het deel dat in de aarde komt, of werk met een aparte, wel beschermde voetconstructie.
  • Aan zee. Chloride uit zeelucht breekt de patina open. Binnen ruwweg een kilometer van de kust is RVS 316 of verzinkt staal een betere keuze.
  • Binnen of onder een afdak. Zonder regen geen patina; het blijft dan jarenlang dof, bloot staal dat ongelijkmatig aanslaat zodra er wel vocht bij komt.

CorTen B op maat laten bewerken

Van Hengstum Metaal bewerkt cortenstaal volledig in eigen huis in Soest. Wij snijden plaat op maat met de fiberlaser, zetten, lassen gecertificeerd volgens EN 1090 en assembleren tot complete constructies. Doordat de hele keten onder een dak zit zijn de doorlooptijden kort, met snijwerk binnen 72 uur en 99% leverbetrouwbaarheid. Wij leveren bewerkte onderdelen en constructies, geen plaat uit voorraad.

Wij werken voor aannemers, constructeurs, hoveniers en industriele opdrachtgevers, van enkelstuks tot series. Voordat er iets wordt geproduceerd controleren we uw tekening gratis op maakbaarheid, en bij cortenstaal kijken we daarbij specifiek naar de plaatdikte in verhouding tot de belasting, de zetradius, de waterafvoer, de spleten en of de lasnaden in het zicht komen. Twijfelt u tussen CorTen A en B, geef dan de plaatdikte en de functie door, dan bepalen wij het samen met u. Vraag vrijblijvend een offerte aan en stuur uw tekening of DXF mee.

Veelgestelde vragen over 1.8959 / CorTen B / Cortenstaal constructie

Wat is CorTen B?

CorTen B is weervast constructiestaal: staal waaraan koper, chroom en nikkel zijn toegevoegd, waardoor het in de buitenlucht een dichte, hechtende roestlaag vormt die het onderliggende metaal afsluit. Daardoor is coaten, verven of verzinken niet nodig en is er geen onderhoudscyclus. Met een rekgrens van minimaal 355 MPa en een treksterkte van 470 tot 630 MPa is het volwaardig constructiestaal, mechanisch vergelijkbaar met S355. Het is de constructieve variant van cortenstaal, bedoeld voor dikkere plaat en dragende toepassingen.
Het fosforgehalte. CorTen A heeft een verhoogd fosforgehalte, wat een iets betere atmosferische corrosieweerstand en een fijnere, gelijkmatiger patina geeft, maar de plaatdikte beperkt tot ongeveer 12 mm en het materiaal gevoeliger maakt bij het lassen. CorTen B heeft dat niet en is daardoor beter lasbaar in dikkere secties en meerlaags werk, en beschikbaar tot in het zware plaatbereik. Vuistregel: gaat het om kleur en vorm, dan A; moet het dragen, dan B. De omslag ligt in de praktijk rond 5 tot 6 mm plaatdikte.
In de eerste jaren verloopt de aantasting relatief snel, daarna remt de gevormde patina het proces sterk af tot enkele micrometers per jaar in een normale landelijke of stedelijke atmosfeer. Constructeurs houden daarom een corrosietoeslag aan die niet meedoet in de sterkteberekening, in de praktijk in de orde van een millimeter per blootgestelde zijde over de ontwerplevensduur. Bij een plaat die aan twee kanten bloot staat rekent u dus met twee millimeter minder dan de nominale dikte. Het exacte getal hangt af van de omgeving en hoort door de constructeur te worden vastgesteld.
Dat zijn keurklassen die niets over de sterkte zeggen maar over de slagvastheid bij lage temperatuur. De rekgrens is bij alle klassen gelijk. J0 garandeert minimaal 27 joule bij nul graden, J2 dezelfde 27 joule bij min 20 graden, en K2 zelfs 40 joule bij min 20 graden. Voor een cortenconstructie die per definitie buiten staat is J2 in Nederland de gangbare keuze. Voor dynamisch belaste constructies zoals kranen en zwaar transport wordt K2 gevraagd. Het systeem werkt precies zoals bij S355.
Ja, met MAG, TIG en beklede elektrode, en in deze kwaliteit merkbaar makkelijker dan CorTen A doordat het fosforgehalte niet verhoogd is. Verder gelden dezelfde regels als bij S355: bij grotere gecombineerde diktes, sterk ingeklemde verbindingen, lage omgevingstemperatuur of vochtig materiaal wordt voorverwarmd, doorgaans tot 100 tot 150 graden. Twee punten die specifiek zijn voor weervast staal: een las met gewoon toevoegmateriaal patineert anders en blijft zichtbaar, en kies waar mogelijk doorlopende gesloten naden zodat er geen spleten ontstaan waarin water blijft staan.
Voor lage keerwandjes tot ongeveer knie hoogte is 3 mm een praktische ondergrens, mits de wand voldoende verstijving of een omgezette rand heeft. Zodra de hoogte en daarmee de gronddruk oplopen, gaat u naar 4 mm en hoger en komt er hoekstaal of een verstijvingsprofiel bij. Boven kniehoogte is een constructieve berekening geen luxe, want de gronddruk neemt kwadratisch toe met de hoogte. Houd voor het deel dat in de grond komt extra dikte aan, want onder de grondlijn vormt zich geen beschermende patina.
Beter niet, want dan treedt galvanische corrosie op: twee verschillende metalen in direct contact met vocht ertussen vormen een klein batterijtje, waarbij het onedelste metaal versneld wordt aangetast. Bij cortenstaal in combinatie met aluminium of een zinklaag gaat dat ten koste van het aluminium of het zink. Gebruik een isolerende tussenlaag zoals een kunststof pasplaatje of een rubberen strip, of bevestig met bouten uit dezelfde materiaalfamilie. Bij roestvast bevestigingsmateriaal in cortenstaal is het effect klein en meestal acceptabel.
In vier situaties, allemaal om dezelfde reden: zonder afwisseling van nat en droog vormt de beschermende patina zich niet. Permanent nat of onder water, zoals beschoeiing onder de waterlijn. In de grond, waar onder de grondlijn geen patina ontstaat. Aan zee, want chloride uit zeelucht breekt de patina open, dus binnen ruwweg een kilometer van de kust kiest u beter RVS 316 of verzinkt staal. En binnen of onder een afdak, waar zonder regen jarenlang dof, bloot staal overblijft dat ongelijkmatig aanslaat zodra er wel vocht bij komt.
Mechanisch vrijwel niets: beide hebben een rekgrens van minimaal 355 MPa en een treksterkte in dezelfde orde, en beide worden op dezelfde manier gesneden, gezet en gelast. Het verschil zit in wat er buiten mee gebeurt. S355 moet gecoat, geverfd of verzinkt worden en die bescherming vraagt periodiek onderhoud. Cortenstaal beschermt zichzelf met de eigen patina en heeft geen onderhoudscyclus. Per kilo is cortenstaal duurder, maar over de levensduur van een buitenconstructie verdient het zich terug op de behandeling die niet nodig is.
Ja. Van Hengstum Metaal bewerkt cortenstaal volledig in-house in Soest: lasersnijden op maat, zetwerk, gecertificeerd lassen volgens EN 1090 en assemblage tot complete constructies. Wij leveren bewerkte onderdelen en constructies, van enkelstuks tot series, met snijwerk binnen 72 uur. Stuur uw tekening of DXF in voor een vrijblijvende offerte met gratis maakbaarheidscontrole. Wij kijken daarbij naar plaatdikte in verhouding tot de belasting, zetradius, waterafvoer, spleetvorming en of de lasnaden in het zicht komen.