Hardox® 500 slijtvast staal

Hardox 500 bewerken

Hardox kopen kan bij elke staalhandel. Er iets van maken is het probleem, en bij 500 HBW geldt dat nog sterker dan bij 400. Vier bewerkingen en wat er per bewerking anders gaat.

Lasersnijden

Hardox 500 is goed thermisch te snijden, en lasersnijden is voor plaat tot een flinke dikte de nauwkeurigste route. Twee punten. De snijkant wordt door de warmte plaatselijk nog harder en daarmee brosser; bij onderdelen die dynamisch of wisselend belast worden, slijpen we die kant licht na zodat er geen scheurstartpunt achterblijft. En bij dikkere plaat komt tijdens het snijden restspanning uit de harding vrij, waardoor een deel kan kromtrekken. Wij houden daar rekening mee bij de nesting en de snijvolgorde, en snijden waar nodig in twee gangen.

Gaten snijden we bij voorkeur direct mee op de laser in plaats van ze achteraf te boren. Dat is bij dit materiaal sneller, goedkoper en maatvaster.

Zetten

Dit is het punt waarop de meeste tekeningen stuklopen. Bij zetwerk in Hardox 500 geldt als richtwaarde een minimale binnenradius van ongeveer vier keer de plaatdikte bij buigen dwars op de walsrichting. In de walsrichting buigen vraagt nog meer, dus wij zetten waar het even kan haaks daarop.

Daar komt bij: de benodigde perskracht ligt fors hoger dan bij constructiestaal, de matopening moet ruim, en de terugvering is groot, dus er wordt aanzienlijk doorgezet om de hoek te halen. Bij een te krappe radius scheurt de buitenbocht, en soms gebeurt dat niet meteen maar pas weken later onder belasting. Dat is het duurste type fout, want dan zit het onderdeel al in de machine.

Stuur uw tekening daarom vooraf in. Wij controleren de gevraagde radius voordat er materiaal gesneden wordt en melden het als een detail niet haalbaar is, met een voorstel voor een alternatief: een ruimere radius, een gelaste hoek in plaats van een zetting, of een uitvoering in Hardox 400 op die specifieke plek.

Boren, frezen en verspanen

Bij het verspanen van Hardox 500 werkt alleen hardmetalen of kobaltgelegeerd gereedschap. Het recept is steeds hetzelfde: lage snijsnelheid, stevige aanzet, stijve opstelling, goed koelen. De klassieke fout is te snel draaien met te weinig druk, want dan wrijft het gereedschap over het oppervlak in plaats van te snijden, verhardt het materiaal plaatselijk nog verder en komt u er helemaal niet meer doorheen. Reken bij 500 op merkbaar lagere snelheden dan bij 400 en op meer gereedschapsverbruik.

Lassen: gebruik een zachter toevoegmateriaal

Dit is de belangrijkste regel en hij is contra-intuïtief. U last Hardox niet met een lasdraad die net zo sterk is als het basismateriaal, maar juist met een zachtere. Een hoogsterke las krimpt bij het afkoelen zonder mee te kunnen geven, waardoor de restspanning hoog oploopt en er koudscheuren ontstaan. Een ondergelegeerde, taaiere las vervormt een klein beetje mee en bouwt die spanning af. In de praktijk wordt gewerkt met een gangbaar toevoegmateriaal in de klasse van constructiestaal, altijd met een laag waterstofgehalte.

De lasverbinding is dan bewust niet het sterkste punt van de constructie, en dat is de bedoeling: leg de lassen op plekken met lage belasting en laat de slijtage door de plaat opvangen. Verder gelden bij lassen van Hardox 500 drie regels:

• Voorverwarmen vanaf circa 20 mm gecombineerde dikte, in de orde van 100 graden, en eerder bij vochtig materiaal, lage omgevingstemperatuur of sterk ingeklemde verbindingen. Bij 500 komt dat sneller aan de orde dan bij 400.
• Beperk de warmte-inbreng. Naast de las ontstaat een zone die zijn hardheid deels verliest, en hoe meer warmte erin gaat, hoe breder die zachte strook wordt. Bij een slijtdeel is dat precies de plek waar de slijtage het eerst doorzet, dus een brede zachte zone kost levensduur.
• Laat gecontroleerd afkoelen en blus nooit met water.

Voor constructief werk lassen wij gecertificeerd volgens EN 1090 met gekwalificeerde lasmethodebeschrijvingen, zodat deze keuzes vastliggen en niet per lasser verschillen.

Normen, toleranties en certificaat

Hardox 500 wordt geleverd volgens de fabrieksnorm van SSAB, met vorm- en diktetoleranties volgens EN 10029, oppervlaktegesteldheid volgens EN 10163-2 en hardheidsmeting volgens EN ISO 6506-1. Levering met een 3.1-certificaat volgens EN 10204 is standaard mogelijk. Hebt u dat certificaat nodig voor uw eigen dossier, geef dat dan bij de aanvraag door, want dat bepaalt de inkoop.

Toepassingen van Hardox 500

Hardox 500 wordt gekozen waar de slijtage zo zwaar is dat 400 te snel op is, en waar het onderdeel dat qua vorm toelaat.

• Breek- en zeefinstallaties: bekledingsplaten, voederbakken en zeefdekken in steengroeven en recyclinginstallaties, waar continu steen en puin langs schuurt.
• Grijpers en graafbakken: slijtstroken, bodemplaten en zijkanten van bakken in grondverzet en sloop.
• Snijkanten en messen: bakmessen, schaafmessen en snijranden die zowel scherp moeten blijven als een klap moeten kunnen hebben.
• Glijplaten en stortgoten: bekleding aan de binnenkant van trechters, silo’s en transportgoten, meestal in vlakke plaat en vaak boutvast in plaats van doorgelast, zodat vervangen eenvoudig blijft.
• Containers voor zwaar materiaal: bakken voor metaal- en bouwafval in de transportsector.
• Landbouwmachines: mengschoepen, schuiven en beschermplaten in de land- en tuinbouw, waar zand en mest een agressieve combinatie vormen.

Een praktische tip die vaak geld bespaart: u hoeft niet de hele constructie in Hardox 500 uit te voeren. In veel gevallen is het slimmer om het frame in S355 te maken en alleen de slijtvlakken te bekleden met vervangbare platen in Hardox 500. Dat is goedkoper, beter maakbaar, en als de slijtplaat op is vervangt u alleen die plaat in plaats van de hele bak. Wij denken daar bij de maakbaarheidscontrole standaard in mee.

Alternatieven en verwante kwaliteiten

Hardox is een merknaam van SSAB, en er zijn meer fabrikanten in dit hardheidsvenster. Dillidur is de bekendste tegenhanger, en daarnaast komt u aanduidingen als AR500 en Raex tegen. Ze zitten in dezelfde klasse en zijn voor de meeste toepassingen uitwisselbaar, al kunnen de gegarandeerde slagvastheid en de vlakheidstolerantie per merk verschillen. Bij een gecertificeerde levering houden we ons uiteraard aan het voorgeschreven merk.

Is de slijtage nog zwaarder, dan bestaat Hardox 600 met 570 tot 640 HBW, maar dat laat zich vrijwel niet meer zetten en is echt alleen voor vlakke slijtdelen. Zoekt u geen slijtvastheid maar hoge sterkte in een lichte constructie, kijk dan naar S690QL. En moet het onderdeel behalve slijtvast ook roestvast zijn, dan is Hardox niet de oplossing en komt u uit bij duplex roestvast staal of bij een slijtvaste coating.

Hardox 500 op maat laten bewerken

Van Hengstum Metaal bewerkt Hardox volledig in eigen huis in Soest: lasersnijden op maat, zetwerk, boren, verspanen, gecertificeerd lassen en assemblage tot complete slijtdelen. Bij een materiaal als dit is het een reeel voordeel dat de hele keten onder een dak zit: er hoeft niets heen en weer tussen een snijbedrijf en een zetter, en de afwegingen over radius, snijvolgorde en lasplaatsing worden in samenhang gemaakt in plaats van door drie partijen los. Snijwerk gaat standaard binnen 72 uur de deur uit, met 99% leverbetrouwbaarheid.

Wij leveren enkelstuks, vervangingsdelen en series. Voordat er iets wordt geproduceerd controleren we uw tekening gratis op maakbaarheid, en bij Hardox 500 levert dat vrijwel altijd iets op: we kijken of de gevraagde zetradius haalbaar is, of gaten beter meegesneden kunnen worden, waar de lassen het beste liggen, en of 500 werkelijk de juiste kwaliteit is of dat een combinatie van S355 met vervangbare slijtplaten voordeliger uitpakt. Vraag vrijblijvend een offerte aan en stuur uw tekening of DXF mee. Hebt u een versleten onderdeel maar geen tekening, dan maken wij die aan de hand van het oude deel.