Hardox® 400 slijtvast staal

Slijtvast staal met 400 HBW: op maat gesneden, gezet, geboord en gelast, van laadbak tot slijtdeel

Hardox 400 slijtvaste staalplaat met walshuid en gesneden kant

Hardox 400 is slijtvast staal met een nominale hardheid van 400 HBW, verreweg de meest toegepaste kwaliteit uit de reeks. Het combineert een hardheid die drie tot vier keer zo hoog ligt als die van gewoon constructiestaal met een taaiheid die het nog gewoon zet-, las- en bewerkbaar houdt, en juist die combinatie maakt het bruikbaar in plaats van alleen hard. Waar een laadbak of glijplaat in S355 binnen een jaar doorgesleten is, gaat dezelfde bak in Hardox 400 een veelvoud langer mee. Wij snijden, zetten, boren en lassen Hardox volledig in-house in Soest, en dat is precies waar het bij dit materiaal op vastloopt.

MateriaaleigenschappenFabrieksnorm SSAB, slijtvast staal 400 HBW
HandelsnaamHardox® 400
TypeSlijtvast staal, gehard en ontlaten
Nominale hardheid400 HBW
Hardheidsbereik370 tot 430 HBW
Rekgrens (Rp0,2)circa 1.000 MPa
Treksterkte (Rm)circa 1.250 MPa
Rek bij breuk (A5)circa 10 %
Dichtheid7,85 g/cm³
E-modulus210 GPa
Koolstof (C)max. circa 0,32 %
Max. gebruikstemperatuurcirca 250 °C
Min. buigradius, dwarscirca 3 x plaatdikte
Voorverwarmen bij lassenvanaf circa 20 mm
ToevoegmateriaalOndergelegeerd, zachter dan basis
Wij bewerken Hardox® 400 slijtvast staal met:LasersnijdenZetwerkVerspanenLassen

Wat is Hardox 400?

Hardox 400 is slijtvast staal: laaggelegeerd staal dat na het walsen wordt gehard en ontlaten, waardoor het over de volledige plaatdikte een hardheid van rond 400 Brinell krijgt. Ter vergelijking: S355 constructiestaal zit op ongeveer 150 tot 200 HB. Hardox 400 is dus ruwweg twee tot drie keer zo hard, en dat verschil vertaalt zich direct in levensduur bij schurende belasting.

Wat het bijzonder maakt is niet de hardheid op zich, want harder maken kan altijd. Het bijzondere is dat het bij die hardheid taai blijft. Een gewoon staal dat je tot 400 HBW hardt, wordt bros en scheurt bij de eerste klap. Hardox 400 haalt door de gecontroleerde legering en warmtebehandeling een slagvastheid die ook ver onder nul overeind blijft, met een typische kerfslagwaarde rond 45 joule bij min 40 graden. Daardoor is het bestand tegen zowel slijtage als impact, en dat is precies de combinatie die een laadbak of een breekplaat nodig heeft.

De tweede reden dat het werkt: het is over de hele dikte hard, niet alleen aan het oppervlak. Bij een gehard of genitreerd oppervlak is de slijtvastheid weg zodra die laag door is. Bij Hardox slijt de plaat gewoon dunner en blijft de hardheid tot de laatste millimeter gelijk.

Wat levert hardheid op in levensduur?

Bij abrasieve slijtage, dus schuren van zand, grind, puin of erts, loopt de levensduur ruwweg mee met de hardheid. Als vuistregel gaat Hardox 400 twee tot drie keer zo lang mee als constructiestaal in dezelfde toepassing, en Hardox 500 gaat daar nog eens overheen. Dat is meer dan alleen materiaalbesparing: een bak die twee keer zo lang meegaat, betekent half zoveel stilstand, half zoveel demontage en half zoveel monteursuren.

Daar staat tegenover dat de plaat vaak dunner kan. Doordat de rekgrens rond 1.000 MPa ligt, tegenover 355 MPa voor S355, kan een constructie in Hardox lichter worden uitgevoerd bij hetzelfde draagvermogen. Bij een kipperbak levert dat direct laadvermogen op, en dat is voor een transporteur vaak het doorslaggevende argument.

Wat u niet met Hardox moet doen

Drie beperkingen die de moeite waard zijn om vooraf te weten.

  • Niet boven ongeveer 250 graden gebruiken. Daarboven begint het ontlaatproces opnieuw en verliest het materiaal blijvend hardheid. Dat geldt ook voor de warmte-inbreng bij het lassen en voor onbedoeld verhitten tijdens reparatie.
  • Niet als constructiestaal doorrekenen zonder overleg. Hardox is bedoeld als slijtdeel; voor dragende constructiedelen bestaan er aparte hoogsterktekwaliteiten.
  • Niet corrosiebestendig. Slijtvast is iets anders dan roestvast. Buiten roest Hardox gewoon, en waar dat een probleem is hoort een coating of een andere materiaalkeuze bij.

Hardox 400, 450 of 500

De drie kwaliteiten die wij het meest verwerken, verschillen alleen in hardheid, en daarmee in de verhouding tussen levensduur en bewerkbaarheid.

Eigenschap Hardox 400 Hardox 450 Hardox 500 S355
Nominale hardheid (HBW) 400 450 500 circa 170
Hardheidsbereik (HBW) 370 tot 430 425 tot 475 470 tot 530 150 tot 200
Rekgrens (MPa) circa 1.000 circa 1.200 circa 1.300 min. 355
Treksterkte (MPa) circa 1.250 circa 1.400 circa 1.550 470 tot 630
Rek bij breuk (%) circa 10 circa 10 circa 8 min. 22
Relatieve slijtlevensduur Basis Hoger Duidelijk hoger Veel lager
Zetten en bewerken Goed Redelijk Vraagt ervaring Uitstekend
Min. buigradius, dwars circa 3 x dikte circa 3,5 x dikte circa 4 x dikte circa 1,5 x dikte

De praktische keuze: 400 is de standaard en de veiligste keuze zodra er nog gezet, geboord of veel gelast moet worden. Ga naar Hardox 500 wanneer de slijtage echt zwaar is en het onderdeel grotendeels vlak blijft. Hardox 450 zit daar precies tussenin en is een goede tussenweg wanneer 400 net te snel slijt maar 500 te lastig te vormen is.

Hardox® 400 slijtvast staal op maat laten bewerken?

Stuur uw tekening of vraag en u ontvangt snel een scherpe offerte, inclusief onze gratis maakbaarheidscontrole.

Hardox bewerken

Hier zit het echte werk, en hier lopen de meeste projecten vast. Hardox kopen kan iedereen; er iets van maken is het probleem. Vier bewerkingen en wat er per bewerking anders gaat dan bij gewoon staal.

Lasersnijden

Hardox 400 laat zich goed lasersnijden. Twee aandachtspunten. De snijkant wordt door de warmte plaatselijk nog harder en daarmee brosser; bij onderdelen die dynamisch of wisselend belast worden, is het verstandig die kant licht na te slijpen zodat er geen scheurstartpunt overblijft. En bij dikkere plaat kan de restspanning uit de harding vrijkomen tijdens het snijden, waardoor het deel iets kromtrekt. Wij houden daar bij het uitnesten en de snijvolgorde rekening mee. Snijwerk gaat bij ons standaard binnen 72 uur de deur uit.

Zetten

Dit is het punt waarop tekeningen het vaakst stuklopen. Bij zetwerk in Hardox 400 geldt een minimale binnenradius van ongeveer drie keer de plaatdikte bij buigen dwars op de walsrichting, tegenover ruwweg anderhalf keer bij S355 en minder dan één keer bij S235. In de walsrichting buigen vraagt nog meer, dus als het even kan zetten we haaks daarop.

Verder: de benodigde perskracht ligt een veelvoud hoger dan bij constructiestaal, de matopening moet ruimer, en de terugvering is aanzienlijk groter, dus er wordt fors doorgezet om de hoek te halen. Bij een te krappe radius scheurt de buitenbocht, soms niet direct maar pas onder belasting, en dat is precies het soort schade dat later een discussie oplevert. Stuur uw tekening daarom vooraf in: wij controleren de gevraagde radius voordat er materiaal gesneden wordt en melden het als een detail niet haalbaar is.

Boren

Boren in Hardox kan prima, maar niet met een gewone HSS-boor uit de doos; die is binnen enkele seconden rond. Wat wel werkt: een hardmetalen of kobaltgelegeerde boor, een lage snijsnelheid met een stevige aanzet, een stijve opstelling en goed koelen. De klassieke fout is te snel draaien met te weinig druk, want dan wrijft de boor over het oppervlak in plaats van te snijden, verhardt het materiaal plaatselijk nog verder en is er geen doorkomen meer aan. Bij het verspanen geldt datzelfde principe voor frezen en draaien. Waar het kan, snijden we gaten liever direct mee op de laser: dat is sneller, goedkoper en maatvaster.

Lassen: gebruik een zachter toevoegmateriaal

Dit is de belangrijkste regel op deze pagina en hij is contra-intuïtief. U last Hardox niet met een lasdraad die net zo sterk is als het basismateriaal, maar juist met een zachtere.

De reden: een hoogsterke las krimpt tijdens het afkoelen zonder mee te kunnen geven, waardoor de restspanning in de verbinding hoog oploopt en er koudscheuren ontstaan. Een ondergelegeerde, taaiere las vervormt juist een klein beetje mee en bouwt die spanning af. In de praktijk wordt daarom gewerkt met een gangbaar toevoegmateriaal in de klasse van constructiestaal, altijd met een laag waterstofgehalte. De lasverbinding is dan bewust niet het sterkste punt van de constructie, en dat is precies de bedoeling: plaats de lassen op plekken met lage belasting en laat de slijtage door de plaat opvangen.

Verder gelden bij lassen van Hardox 400 drie regels:

  • Voorverwarmen vanaf circa 20 mm gecombineerde dikte, in de orde van 75 tot 100 graden, en eerder bij vochtig materiaal, lage omgevingstemperatuur of sterk ingeklemde verbindingen.
  • Beperk de warmte-inbreng. Naast de las ontstaat een zone die door de warmte zijn hardheid deels verliest, en hoe meer warmte erin gaat, hoe breder die zachtere strook wordt. Bij slijtdelen is dat de plek waar de slijtage het eerst doorzet.
  • Laat gecontroleerd afkoelen en blus nooit met water.

Voor constructief werk lassen wij gecertificeerd volgens EN 1090 met gekwalificeerde lasmethodebeschrijvingen, zodat deze afwegingen vastliggen en niet per lasser verschillen.

Gratis controle
& advies

In-house glasparelen, poedercoaten en stralen.

Alle metaalsoorten beschikbaar

Toepassingen van Hardox 400

  • Laadbakken en kipperopbouwen: de klassieke toepassing. Doordat Hardox dunner kan bij hetzelfde draagvermogen, wint een transporteur er tegelijk laadvermogen mee. Zie ook ons werk voor de transportsector.
  • Containers en afzetbakken: zware buitenopslag waar puin, grind en schroot in gestort wordt.
  • Slijtplaten en glijplaten: bekleding aan de binnenkant van trechters, stortkokers, silo’s en goten, meestal in 4 tot 10 mm en vaak bout- of plugvast in plaats van doorgelast.
  • Zeven, roosters en breekdelen: onderdelen in sorteer-, breek- en recyclinginstallaties waar het materiaal continu langs schuurt.
  • Grondverzet en landbouw: bakmessen, schaven, schuiven, mengschoepen en beschermplaten voor machines in de land- en tuinbouw.
  • Machinebouw: slijtdelen en beschermplaten in installaties in de machinebouw waar onderhoudsstilstand duur is.

Hardox 400 tegenover andere slijtvaste staalsoorten

Hardox is een merknaam van SSAB, maar er zijn meer fabrikanten met een vergelijkbare kwaliteit in de 400 HBW-klasse. Dillidur XAR 400 is de bekendste tegenhanger, en daarnaast komt u aanduidingen als AR400 en Raex 400 tegen. Ze zitten alle in hetzelfde hardheidsvenster en zijn voor de meeste toepassingen uitwisselbaar, al kunnen de gegarandeerde slagvastheid en de vlakheidstolerantie per merk verschillen.

Staat er op uw tekening een merknaam die wij niet in voorraad hebben, dan zoeken wij een gelijkwaardige kwaliteit en leggen we uit waar het verschil zit. Is de aanduiding onderdeel van een gecertificeerde levering, geef dat dan expliciet door, want dan houden we ons aan het voorgeschreven merk.

Zoekt u geen slijtvastheid maar juist hoge sterkte in een lichte constructie, dan is S690QL of S420MC de betere richting. En moet het onderdeel behalve slijtvast ook roestvast zijn, dan is Hardox niet de oplossing en komt u uit bij duplex roestvast staal of een slijtvaste coating.

Hardox 400 op maat laten bewerken

Van Hengstum Metaal bewerkt Hardox volledig in eigen huis in Soest: lasersnijden op maat, zetwerk, boren, verspanen, gecertificeerd lassen en assemblage tot complete slijtdelen en opbouwen. Doordat de hele keten onder een dak zit, hoeft er niets heen en weer tussen een snijbedrijf en een zetter, en dat scheelt bij dit materiaal zowel doorlooptijd als discussie. Snijwerk gaat standaard binnen 72 uur de deur uit, met 99% leverbetrouwbaarheid.

Wij leveren enkelstuks, vervangingsdelen en series. Voordat er iets wordt geproduceerd controleren we uw tekening gratis op maakbaarheid, en bij Hardox levert dat vrijwel altijd iets op: we kijken of de gevraagde zetradius haalbaar is, of gaten beter meegesneden kunnen worden dan geboord, waar de lassen het beste kunnen liggen en of 400 de juiste kwaliteit is of dat 450 of 500 meer levensduur oplevert. Vraag vrijblijvend een offerte aan en stuur uw tekening of DXF mee. Hebt u een versleten onderdeel maar geen tekening, dan maken wij die aan de hand van het oude deel.

Veelgestelde vragen over Hardox® 400 slijtvast staal

Wat is Hardox 400?

Hardox 400 is slijtvast staal met een nominale hardheid van 400 HBW, in de praktijk 370 tot 430 HBW. Het is laaggelegeerd staal dat na het walsen wordt gehard en ontlaten, waardoor het over de volledige plaatdikte hard is en niet alleen aan het oppervlak. Ter vergelijking: gewoon constructiestaal zoals S355 zit rond 150 tot 200 HB. De rekgrens ligt rond 1.000 MPa en de treksterkte rond 1.250 MPa. Hardox is een geregistreerd handelsmerk van SSAB.
Bij abrasieve slijtage, dus schuren van zand, grind, puin of erts, loopt de levensduur ruwweg mee met de hardheid. Als vuistregel gaat Hardox 400 twee tot drie keer zo lang mee als constructiestaal in dezelfde toepassing. Belangrijker dan de materiaalbesparing is meestal wat eromheen hangt: half zoveel stilstand, half zoveel demontage en half zoveel monteursuren. Daarbij komt dat de plaat vaak dunner kan doordat de rekgrens rond 1.000 MPa ligt tegenover 355 MPa voor S355, wat bij een kipperbak direct laadvermogen oplevert.
Ja, en de belangrijkste regel is contra-intuïtief: u last Hardox met een zachter toevoegmateriaal dan het basismateriaal, niet met een gelijkwaardig sterk product. Een hoogsterke las krimpt bij het afkoelen zonder mee te kunnen geven, waardoor de restspanning oploopt en er koudscheuren ontstaan. Een ondergelegeerde, taaiere las vervormt een klein beetje mee en bouwt die spanning af. Gebruik altijd een laag-waterstof toevoegmateriaal, verwarm voor vanaf ongeveer 20 mm gecombineerde dikte en beperk de warmte-inbreng, want naast de las ontstaat een zachtere zone.
Met een hardmetalen of kobaltgelegeerde boor, een lage snijsnelheid, een stevige aanzet, een stijve opstelling en goed koelen. Een gewone HSS-boor is binnen enkele seconden rond. De klassieke fout is te snel draaien met te weinig druk: de boor wrijft dan over het oppervlak in plaats van te snijden, waardoor het materiaal plaatselijk nog verder verhardt en er geen doorkomen meer aan is. Waar het kan is het slimmer om gaten direct mee te snijden op de laser: dat is sneller, goedkoper en maatvaster.
Als richtwaarde ongeveer drie keer de plaatdikte bij buigen dwars op de walsrichting, tegenover ruwweg anderhalf keer bij S355 en minder dan een keer bij S235. Buigen in de walsrichting vraagt nog een ruimere radius. Verder ligt de benodigde perskracht een veelvoud hoger, moet de matopening ruimer en is de terugvering aanzienlijk groter. Bij een te krappe radius scheurt de buitenbocht, soms pas later onder belasting. Laat de zetradius daarom vooraf controleren voordat er materiaal gesneden wordt.
Alleen de hardheid, en daarmee de verhouding tussen levensduur en bewerkbaarheid. Hardox 400 zit op 370 tot 430 HBW, 450 op 425 tot 475 HBW en 500 op 470 tot 530 HBW. Hoe harder, hoe langer het meegaat bij schurende belasting, maar ook hoe lastiger te zetten, te boren en te lassen en hoe ruimer de minimale buigradius. In de praktijk is 400 de standaardkeuze zodra er nog gezet, geboord of veel gelast moet worden, en kiest u 500 wanneer de slijtage echt zwaar is en het onderdeel grotendeels vlak blijft.
Tot ongeveer 250 graden Celsius. Daarboven begint het ontlaatproces opnieuw en verliest het materiaal blijvend hardheid, en dat komt na afkoeling niet meer terug. Dat geldt niet alleen voor de gebruikstemperatuur maar ook voor de warmte-inbreng bij het lassen en voor onbedoeld verhitten tijdens reparatie of vlambewerking. Wilt u een gelaste of gesneden constructie spanningsarm gloeien, overleg dat dan vooraf, want de standaard gloeitemperaturen liggen ver boven die grens.
Nee. Slijtvast en roestvast zijn twee verschillende dingen. Hardox is laaggelegeerd staal en roest buiten gewoon, net als S235 of S355. In veel toepassingen is dat geen probleem, omdat het oppervlak door de slijtage toch continu schoongeschuurd wordt. Waar het wel telt, bijvoorbeeld bij delen die stilstaan of in het zicht zitten, hoort een coating of poedercoating erbij. Moet het onderdeel echt zowel slijtvast als corrosievast zijn, dan komt u eerder uit bij duplex roestvast staal of bij een slijtvaste coating op een roestvaste basis.
Het zijn concurrerende merken in dezelfde hardheidsklasse. Hardox is van SSAB, Dillidur van Dillinger, en daarnaast komt u aanduidingen als AR400 en Raex 400 tegen. Ze zitten alle in het venster rond 400 HBW en zijn voor de meeste toepassingen uitwisselbaar, al kunnen de gegarandeerde slagvastheid en de vlakheidstolerantie per merk verschillen. Staat er een merknaam op uw tekening die wij niet in voorraad hebben, dan zoeken wij een gelijkwaardige kwaliteit en leggen we uit waar het verschil zit. Bij een gecertificeerde levering houden we ons aan het voorgeschreven merk.
Ja. Van Hengstum Metaal bewerkt Hardox volledig in-house in Soest: lasersnijden op maat, zetwerk, boren, verspanen, gecertificeerd lassen volgens EN 1090 en assemblage tot complete slijtdelen en opbouwen. Wij leveren enkelstuks, vervangingsdelen en series, met snijwerk binnen 72 uur. Stuur uw tekening of DXF in voor een vrijblijvende offerte met gratis maakbaarheidscontrole; wij kijken dan meteen of de zetradius haalbaar is en of 400, 450 of 500 de juiste kwaliteit is. Hebt u een versleten onderdeel maar geen tekening, dan maken wij die aan de hand van het oude deel.