1.4404 / RVS316L / X2CrNiMo17-12-2
Laagkoolstof roestvast staal AISI 316L: de kwaliteit voor gelaste constructies, drukapparatuur en hygienisch werk
1.4404 (X2CrNiMo17-12-2, AISI 316L) is dezelfde molybdeenhoudende roestvaste staalsoort als 1.4401 (316), maar met maximaal 0,03 procent koolstof in plaats van 0,07. Die ene wijziging heeft een groot gevolg: bij het lassen kan de koolstof zich niet meer binden tot chroomcarbiden langs de korrelgrenzen, waardoor interkristallijne corrosie naast de lasnaad uitblijft. Daarmee is 316L de standaardkeuze voor gelaste constructies, dikke secties, drukapparatuur en alles wat gecertificeerd moet worden. Corrosietechnisch is het gelijk aan 316, met een PREN rond 24. Van Hengstum Metaal snijdt, zet en last 1.4404 volledig in-house in Soest.
Wat is RVS 1.4404 (316L)?
1.4404 is 1.4401 (RVS 316) met minder koolstof. Chroom, nikkel en molybdeen zijn identiek: circa 17 procent chroom, 10 tot 13 procent nikkel en 2 tot 2,5 procent molybdeen. Het enige verschil is dat het koolstofgehalte onder 0,030 procent blijft in plaats van onder 0,070 procent. De L in 316L staat dan ook voor low carbon.
Dat lijkt een detail maar het bepaalt of een gelaste constructie het houdt. Koolstof heeft namelijk een sterke neiging zich te binden aan chroom. Blijft het staal langer in het temperatuurgebied tussen ongeveer 450 en 850 graden, dan vormen zich chroomcarbiden langs de korrelgrenzen. Op die plek verarmt het chroomgehalte tot onder het niveau dat nodig is voor de passieve laag, en daar kan corrosie beginnen. Dat verschijnsel heet sensitisatie, en in de praktijk ziet u het als een aangetaste strook enkele millimeters naast de lasnaad terwijl de las zelf er nog prima uitziet.
Met maximaal 0,03 procent koolstof is er simpelweg te weinig koolstof beschikbaar om die carbiden in betekenisvolle hoeveelheden te vormen. Bij normale lascycli blijft de corrosieweerstand naast de las daardoor gewoon intact. Dat is de hele reden dat 316L bestaat.
Chemische samenstelling volgens EN 10088-2
- Koolstof (C): max. 0,030 %
- Chroom (Cr): 16,5 tot 18,5 %
- Nikkel (Ni): 10,0 tot 13,0 %
- Molybdeen (Mo): 2,0 tot 2,5 %
- Mangaan (Mn): max. 2,0 %
- Silicium (Si): max. 1,0 %
- Stikstof (N): max. 0,11 %
- IJzer (Fe): rest
Werkstofnummer, AISI 316L en X2CrNiMo17-12-2
Hetzelfde staal komt onder vier aanduidingen voor. 1.4404 is het werkstofnummer, het nummer op Europese materiaalcertificaten. X2CrNiMo17-12-2 is de bijbehorende naam volgens EN 10088, waarin de X2 juist dat lage koolstofgehalte aangeeft: twee honderdsten van een procent. AISI 316L is de Amerikaanse aanduiding, aangevuld met UNS S31603. En op bouten en schroeven valt 316L net als 316 onder de aanduiding A4 uit ISO 3506.
In de praktijk wordt plaat vaak dubbelgecertificeerd geleverd als 1.4401/1.4404 of 316/316L. Dat betekent dat de charge aan beide specificaties voldoet: het koolstofgehalte ligt onder 0,03 procent en de rekgrens haalt tegelijk de hogere eis van 1.4401. Staat dat op uw certificaat, dan hebt u het beste van beide en hoeft u niet te kiezen.
Mechanische en fysische eigenschappen
| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Treksterkte Rm | 500 tot 700 MPa |
| Rekgrens Rp0,2 | min. 200 MPa warmgewalst, min. 240 MPa koudgewalst |
| Rek bij breuk A | min. 40 % |
| Hardheid | max. 215 HB, oftewel circa 95 HRB |
| Dichtheid | 8,0 g/cm³ oftewel 8.000 kg/m³ |
| Elasticiteitsmodulus bij 20 °C | 200 GPa |
| Smelttraject | circa 1.370 tot 1.400 °C |
| Warmtegeleidingscoefficient | circa 15 W/m·K |
| Uitzettingscoefficient 20 tot 100 °C | circa 16,5 µm/m·K |
| PREN | circa 24 |
De rekgrens ligt bij 316L in de praktijk iets lager dan bij 316, want minder koolstof betekent ook iets minder sterkte. Voor plaatwerk en constructies is dat verschil van ondergeschikt belang; het valt binnen de bandbreedte die de norm sowieso toestaat. Wat wel telt: door dat lagere koolstofgehalte is 316L bij langdurige belasting boven ongeveer 400 graden minder geschikt, omdat de kruipsterkte terugloopt. Voor warme toepassingen bestaat daarvoor 316H, juist met een hoger koolstofgehalte.
1.4404 / RVS316L / X2CrNiMo17-12-2 op maat laten bewerken?
Stuur uw tekening of vraag en u ontvangt snel een scherpe offerte, inclusief onze gratis maakbaarheidscontrole.
- Snijwerk binnen 72 uur
- 99% op tijd
- Alles in-house in Soest
316 of 316L: welke moet u hebben?
Kort antwoord: kies 316L zodra er gelast wordt aan iets dat corrosievast moet blijven. In alle andere gevallen is 316 gelijkwaardig en soms beter leverbaar.
Corrosietechnisch zijn de twee identiek, want de PREN van beide ligt rond 24 en het molybdeengehalte is gelijk. Het verschil ontstaat pas op het moment dat er warmte in het materiaal gaat. Vijf situaties waarin 316L de juiste keuze is:
- Dikke secties. Hoe dikker de plaat, hoe langer de warmte-beinvloede zone in het kritische temperatuurgebied blijft. Vanaf ruwweg 5 tot 6 mm wordt 316L merkbaar veiliger.
- Meerlaags laswerk. Elke volgende laag verhit de vorige opnieuw. De opgetelde verblijftijd tussen 450 en 850 graden loopt dan hard op.
- Onderdelen die later nog verhit worden. Spanningsarm gloeien, warm vormen of een tweede lasbewerking.
- Agressieve media. Als de constructie in zuren, pekel of chloridehoudend proceswater komt, is de zone naast de las precies waar het eerst misgaat.
- Alles wat gecertificeerd wordt. Drukapparatuur, farmaceutische en voedselcontactonderdelen: daar wordt 316L doorgaans voorgeschreven omdat het risico eenvoudigweg is uitgesloten.
En wanneer volstaat 316? Bij dunne plaat met normale lasparameters, bij onderdelen die niet of nauwelijks gelast worden, en wanneer u de iets hogere rekgrens nodig hebt. Twijfelt u, vraag dan om dubbelgecertificeerd materiaal, dan hoeft de keuze niet gemaakt te worden. Geef bij uw aanvraag door hoe er gelast wordt en waar het onderdeel komt te hangen, dan bepalen wij het samen met u.
316L is ook het toevoegmateriaal
Een punt dat vaak verwarring geeft: 316L is niet alleen een basismateriaal maar ook het standaard lastoevoegmateriaal voor deze familie. De draad heet 1.4430, in de handel ER316LSi voor MIG en TIG of E316L-16 als beklede elektrode. Ook wanneer u 1.4401 last, gebruikt u 316L als toevoeging, en ook wanneer u 304 aan 316 last neemt u 316L. De regel is eenvoudig: neem het hoogst gelegeerde en het laagst in koolstof, zodat de las nooit de zwakste schakel in de corrosieketen is.
316L binnen de roestvaste familie
1.4307 (304L) lost hetzelfde koolstofprobleem op maar dan zonder molybdeen. Voor gelaste constructies zonder chloride is dat de goedkopere keuze; zodra er zout, pekel of zeewater in het spel is, hebt u 316L nodig.
1.4571 (316Ti) pakt het anders aan: door titaan toe te voegen bindt de koolstof zich aan titaan in plaats van aan chroom. Dat werkt ook bij langdurige belasting op hoge temperatuur, waar 316L zijn voordeel verliest. Voor warme installaties boven ongeveer 400 graden is 316Ti daarom vaak de betere keuze.
316H is het spiegelbeeld van 316L: juist een verhoogd koolstofgehalte voor een betere kruipsterkte bij hoge temperatuur. Zelden gevraagd, maar u komt het tegen in stoom- en ketelinstallaties.
Is de chlorideweerstand van 316L niet genoeg, dan zijn er twee routes omhoog. Duplex 1.4462 geeft een PREN rond 35 plus het dubbele aan rekgrens, en 904L is een hooggelegeerd austenitisch staal met circa 25 procent nikkel, 4,5 procent molybdeen en koper, bedoeld voor zwavelzuur en fosforzuur. Duplex is doorgaans de verstandigere en beter verkrijgbare stap.
Vergelijkingstabel
| Eigenschap | 1.4404 (316L) | 1.4401 (316) | 1.4307 (304L) | 1.4571 (316Ti) | 1.4462 (duplex) |
|---|---|---|---|---|---|
| Koolstof (%) | max. 0,030 | max. 0,070 | max. 0,030 | max. 0,080 | max. 0,030 |
| Molybdeen (%) | 2,0 tot 2,5 | 2,0 tot 2,5 | geen | 2,0 tot 2,5 | 2,5 tot 3,5 |
| Rekgrens (MPa) | min. 200 tot 240 | min. 200 tot 240 | min. 175 tot 220 | min. 220 tot 240 | min. 450 |
| Treksterkte (MPa) | 500 tot 700 | 500 tot 700 | 500 tot 700 | 500 tot 700 | 640 tot 840 |
| PREN | circa 24 | circa 24 | circa 18 | circa 24 | circa 35 |
| Sensitisatie bij lassen | Geen risico | Let op bij dik werk | Geen risico | Geen risico | Let op sigma-fase |
| Boven 400 °C | Minder geschikt | Redelijk | Minder geschikt | Goed | Ongeschikt |
| Typisch gebruik | Gelast, gecertificeerd | Algemeen 316-werk | Gelast zonder chloride | Warm en gelast | Sterkte en chloride |
& advies
In-house glasparelen, poedercoaten en stralen.
Alle metaalsoorten beschikbaar
RVS 1.4404 bewerken
Lassen
Dit is waar 316L voor gemaakt is. Het materiaal is met TIG, MIG, beklede elektrode en weerstandlassen uitstekend te lassen, met 316L als toevoegmateriaal. Doordat sensitisatie geen rol speelt, is een oplosgloeibehandeling achteraf normaal gesproken niet nodig, ook niet bij meerlaags werk.
Wat wel aandacht blijft vragen is de vervorming. Door de lage warmtegeleiding van circa 15 W per meter kelvin en de hoge uitzettingscoefficient van 16,5 micrometer per meter per kelvin trekt roestvast staal bij het lassen meer krom dan constructiestaal. Goed opspannen, doordacht hechten en een beheerste lasvolgorde zijn daarom belangrijker dan de laskeuze zelf. Bescherm de wortel met argon en verwijder na afloop de aanloopkleur door te beitsen of te passiveren; die verkleuring is een verarmde oxidelaag en juist daar begint anders alsnog corrosie.
Voor constructief en gecertificeerd werk lassen wij gecertificeerd volgens EN 1090, met gekwalificeerde lassers en lasmethodebeschrijvingen. Vraagt uw project om lasserskwalificatie op deze materiaalgroep, kijk dan bij lassen van RVS 316L volgens EN ISO 9606-1.
Lasersnijden
1.4404 laat zich uitstekend lasersnijden met stikstof als snijgas, waardoor de snede blank blijft en geen oxidehuid krijgt. De kant komt schoon uit de machine en hoeft niet nabewerkt te worden, wat een bewerkingsstap scheelt ten opzichte van staal. Snijwerk gaat bij ons standaard binnen 72 uur de deur uit.
Zetten
Met een rek bij breuk van minimaal 40 procent is 316L goed vervormbaar. Bij zetwerk in RVS houdt u rekening met een grotere terugvering dan bij staal, een minimale binnenradius van ongeveer een keer de plaatdikte en koudversteviging in de zetnaad, waardoor die plaatselijk licht magnetisch kan worden. Wij rekenen met een K-factor rond 0,45. Beschermfolie op de zichtzijde voorkomt afdrukken van het gereedschap.
Verspanen
Bij het verspanen is 316L door het lagere koolstofgehalte nog iets taaier en kleveriger dan 316. Het werkt sterk koud uit, dus scherp en positief gereedschap, ruime spaandikte, nooit stilstaan in de snede en royaal koelen. Als richtwaarde voor draaien met gecoat hardmetaal ligt de snijsnelheid grofweg tussen 90 en 150 m/min.
Oppervlakteafwerking en hygiene
Voor hygienische toepassingen telt niet alleen de legering maar vooral de gladheid van het oppervlak. Bacterien hechten zich in de microscopisch kleine groeven van een ruw oppervlak, en daarom wordt in de voedings- en farmaceutische industrie een maximale ruwheid voorgeschreven, doorgaans een Ra van 0,8 micrometer of lager. 2B is de standaard koudgewalste finish en voldoet meestal. Waar de eis strenger is, wordt geslepen K320 of gepolijst gevraagd, eventueel gevolgd door elektrolytisch polijsten. Geef die eis bij uw aanvraag door, want die bepaalt de inkoop en de bewerkingsvolgorde.
Toepassingen van RVS 316L
- Farmaceutische industrie: behuizingen, frames en cleanroom-onderdelen. Zie ons werk aan RVS 316L behuizingen voor de farmaceutische industrie.
- Voedingsmiddelenindustrie: gelaste tanks, opvangbakken, leidingwerk en machineframes die intensief gereinigd worden. Zie de voedingsmiddelenindustrie.
- Procesindustrie en drukapparatuur: gelaste vaten, warmtewisselaars en leidingsystemen in de procesindustrie, waar het materiaalcertificaat en de lasmethode net zo hard tellen als de legering zelf.
- Maritiem en offshore: gelaste constructiedelen die zout water te verduren krijgen.
- Architectuur: gevelelementen en balustrades in stedelijk of kustgebied, waar in de winter met zout wordt gestrooid.
RVS 316L op maat laten bewerken
Van Hengstum Metaal bewerkt 1.4404 volledig in eigen huis in Soest. Wij snijden plaat op maat met de fiberlaser, zetten, lassen gecertificeerd, verspanen en verzorgen de eindafwerking zoals beitsen, passiveren, glasparelen en stralen, tot en met complete RVS-maatwerkconstructies en assemblage. Doordat de hele keten onder een dak zit houden we grip op de warmte-inbreng en de nabehandeling, en juist bij gelast 316L bepaalt dat de levensduur.
Wij leveren enkelstuks, prototypes en series. Voordat er iets wordt geproduceerd controleren we uw tekening gratis op maakbaarheid en denken we mee over kwaliteit, plaatdikte, afwerking en lasvolgorde. Hebt u een 3.1-materiaalcertificaat of een maximale oppervlakteruwheid nodig, geef dat dan meteen door, want dat bepaalt de inkoop. Vraag vrijblijvend een offerte aan en stuur uw tekening of DXF mee.
Veelgestelde vragen over 1.4404 / RVS316L / X2CrNiMo17-12-2
Wat is RVS 1.4404 (316L)?
Wat is het verschil tussen 316 en 316L?
Waarom heeft 316L een lager koolstofgehalte?
Is 316L hetzelfde als 1.4404?
Wat zijn de mechanische eigenschappen van 316L?
Welke lasdraad gebruik je voor 316L?
Is 316L magnetisch?
Is 316L hetzelfde als chirurgisch staal en geeft het nikkelallergie?
Wanneer kies je 304L in plaats van 316L?
Kan ik RVS 316L op maat laten bewerken bij Van Hengstum Metaal?
Offerte aanvragen?
- Omschrijf uw aanvraag
- Binnen 1 werkdag antwoord
- Persoonlijk adviesgesprek