1.0330 / DC01+ZE25/25-A-PC (zincor)
Elektrolytisch verzinkt koudgewalst staal, in de handel zincor, met gladde lakbare zinklaag: op maat gesneden, gezet en gelast
1.0330 met de toevoeging +ZE25/25, in de handel zincor, is koudgewalst DC01 met een elektrolytisch aangebrachte zinklaag van circa 2,5 micrometer per zijde volgens EN 10152. Dat is ongeveer een achtste van de zinkmassa van thermisch verzinkt DX51D +Z275, en juist die dunne laag is het punt: hij is glad, egaal en zinkbloemvrij en laat zich direct poederlakken of natlakken zonder stralen of ontgassen. Het basismateriaal blijft DC01, met een treksterkte van 270 tot 410 MPa, een rekgrens van maximaal 280 MPa en een rek A80 van minimaal 28 procent. De keerzijde is even hard: met 2,5 micrometer is dit een binnentoepassing of een gelakte toepassing, geen onbeschermd buitenwerk. Van Hengstum Metaal snijdt en zet zincor op maat in Soest.
Eigenschappen van zincor: DC01 met een elektrolytische zinklaag
Zincor is geen aparte staalsoort. Het is koudgewalst DC01 waarop in een galvanisch bad een zinklaag is neergeslagen, en die laag geeft het materiaal zijn eigen plaats. Het basismateriaal blijft ongelegeerd koolstofarm staal met maximaal 0,12 procent koolstof, een treksterkte van 270 tot 410 MPa en een rek A80 van minimaal 28 procent. Alles wat zincor onderscheidt, zit in de eerste 2,5 micrometer.
Bij elektrolytisch verzinken slaat het zink onder invloed van een gelijkstroom uit een zinkzoutbad neer op het staal, zonder dat de plaat warmer wordt dan enkele tientallen graden. Dat heeft drie merkbare gevolgen. Er ontstaat geen ijzer-zink-diffusielaag, dus de deklaag is zuiver zink en blijft taai en vervormbaar. Er ontstaat geen zinkbloem, want die kristalstructuur komt uit het stollen van vloeibaar zink. En de plaat behoudt zijn koudgewalste maatvoering en vlakheid, want er is geen warmte-inbreng die spanningen vrijmaakt. Het resultaat is een aan beide zijden matgrijze, gladde plaat met een laagdikte die reproduceerbaar is binnen tienden van een micrometer, waar een dompelbad altijd een uitloopprofiel geeft.
Wat ZE25/25 betekent volgens EN 10152
De deklaagaanduiding werkt anders dan die in EN 10346 voor thermisch verzinkt, en dat is bij het bestellen de bron van veel verwarring. EN 10152 geeft de laagdikte per zijde, EN 10346 de laagmassa over beide zijden samen. In ZE25/25 staat het eerste getal voor de bovenzijde en het tweede voor de onderzijde, in eenheden van 0,1 micrometer: dus 2,5 micrometer boven en 2,5 micrometer onder.
| Aanduiding | Laagdikte per zijde | Laagmassa per zijde |
|---|---|---|
| ZE25/25 | circa 2,5 µm | circa 18 g/m² |
| ZE50/50 | circa 5,0 µm | circa 36 g/m² |
| ZE75/75 | circa 7,5 µm | circa 54 g/m² |
| ZE100/100 | circa 10 µm | circa 72 g/m² |
Asymmetrische combinaties zoals ZE50/25 of ZE75/00 zijn toegestaan wanneer maar een zijde beschermd hoeft te worden; zet dat expliciet in de aanvraag, want zo’n plaat is aan de kale kant blank staal. Om de orde van grootte scherp te krijgen: een plaat van 1 mm weegt 7,85 kg per vierkante meter en de volledige zinklaag van ZE25/25 weegt daarvan 36 gram, oftewel 0,46 procent van het plaatgewicht. Voor een gewichtsberekening rekent u dus met de dichtheid van staal.
De achtervoegsels -A en -PC
In DC01 +ZE25/25-A-PC is DC01 de staalsoort volgens EN 10130, +ZE25/25 de deklaag volgens EN 10152, A de oppervlakteklasse en PC de nabehandeling. Klasse A is normaal, met plaatselijke onvolkomenheden die de vormbaarheid en de laklaag niet hinderen; klasse B is de verbeterde klasse voor zichtwerk waar na het lakken niets mag doorschijnen. Vraagt u zichtwerk aan, geef dan B door, want A is de standaardlevering. De nabehandelingen zijn U onbehandeld, O geolied, C chemisch gepassiveerd, P gefosfateerd, plus de combinaties PO, CO en PC. In PC zit dus een fosfaatconversielaag voor de lakaanhechting en een passivering tegen witte roest tijdens transport en opslag, en daarom is deze uitvoering standaard bij plaatwerk dat gelakt wordt.
Chemische samenstelling van het basismateriaal DC01
- Koolstof (C): max. 0,12 %
- Mangaan (Mn): max. 0,60 %
- Fosfor (P): max. 0,045 %
- Zwavel (S): max. 0,045 %
- IJzer (Fe): rest
- Zinklaag: zuiver zink, gehalte doorgaans boven 99,5 %
Er zit geen chroom, nikkel of molybdeen in en dus ook geen passieve oxidehuid zoals bij roestvast staal: de volledige corrosiebescherming komt van het zink en van de laklaag die eroverheen gaat.
Handelsnamen en equivalenten van zincor
Zincor is een handelsnaam die in Nederland en Belgie is uitgegroeid tot de gangbare soortnaam voor elektrolytisch verzinkt koudgewalst plaatstaal. In een bestek of op een certificaat heeft die naam geen status: daar staat DC01 +ZE25/25-A-PC volgens EN 10152. Hetzelfde product komt ook voor als elozink of als elektrolytisch verzinkt fijnplaat. Buiten Europa is het in Japan SECC volgens JIS G3313 met SPCC als basis, en in de Verenigde Staten ASTM A879 of A591 met een basis volgens ASTM A1008 CS Type B. De oude Duitse aanduiding St 12 ZE komt op oudere tekeningen nog voor.
Twee die erop lijken en het niet zijn. DX51D +Z is thermisch verzinkt: een andere staalsoort met een veel dikkere laag. En 1.0338 (DC04) is dezelfde familie maar een trede vervormbaarder, want DC01 heeft in de norm geen gegarandeerde r- en n-waarde en DC04 wel. Wordt er dieptrekwerk gevraagd, dan gaat u naar DC04.
Fysische eigenschappen
| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Dichtheid basismateriaal | 7,85 g/cm³ oftewel 7.850 kg/m³ |
| Dichtheid zinklaag | 7,14 g/cm³ |
| Elasticiteitsmodulus bij 20 °C | 210 GPa |
| Smelttraject basisstaal | circa 1.480 tot 1.530 °C |
| Smeltpunt en kookpunt zink | 419 °C en 907 °C |
| Warmtegeleiding bij 20 °C | circa 50 W/m·K |
| Uitzettingscoefficient 20 tot 100 °C | circa 12 µm/m·K |
| Soortelijke warmte bij 20 °C | circa 460 J/kg·K |
| Maximale gebruikstemperatuur, continu | circa 200 °C, begrensd door de zinklaag |
| Magnetisch | Ja, ferromagnetisch |
De twee getallen die het gedrag bepalen staan in het midden van die tabel: zink smelt bij 419 °C en verdampt bij 907 °C, ver onder het smelttraject van het staal eronder. Elke bewerking waarbij de plaat warm wordt tast dus eerst de deklaag aan, en dat verklaart waarom lasersnijden, lassen en gloeien op zincor andere afspraken vragen dan op blank staal.
1.0330 / DC01+ZE25/25-A-PC (zincor) op maat laten bewerken?
Stuur uw tekening of vraag en u ontvangt snel een scherpe offerte, inclusief onze gratis maakbaarheidscontrole.
- Snijwerk binnen 72 uur
- 99% op tijd
- Alles in-house in Soest
Elektrolytisch of thermisch verzinkt: welke moet u hebben?
Kort antwoord: kies elektrolytisch verzinkt (zincor) wanneer het werk gelakt wordt of binnen blijft, en thermisch verzinkt wanneer het onbeschermd buiten hangt. Het verschil is niet de kwaliteit van het zink, want dat is in beide gevallen zink. Het verschil is de dikte en de manier waarop de laag op het staal komt, en daaruit volgt alles.
Elektrolytisch verzinken gebeurt koud in een galvanisch bad en levert bij ZE25/25 circa 2,5 micrometer per zijde. Thermisch verzinken gebeurt in een zinkbad van rond 450 °C en levert bij DX51D +Z275 circa 275 gram per vierkante meter over beide zijden, oftewel ongeveer 20 micrometer per kant: ruwweg acht keer zoveel zink. In een normale buitenomgeving, corrosiviteitsklasse C3 volgens ISO 9223, wordt zink met circa 0,7 tot 2,1 micrometer per jaar weggevreten. Reken dat door: 20 micrometer haalt daar tien tot dertig jaar, 2,5 micrometer haalt een tot enkele jaren. Binnen, in klasse C1, blijft de aantasting onder 0,1 micrometer per jaar en houdt dezelfde 2,5 micrometer het decennia uit.
Het tweede verschil zit in de snijkant. Een dikke zinklaag beschermt de kale kant ook kathodisch: het zink lost bij voorkeur op en overbrugt daarbij een smalle strook blank staal, bij 20 micrometer over ongeveer een tot twee millimeter. Bij 2,5 micrometer is er te weinig zink om iets te overbruggen, dus een lasergesneden kant of een boorgat in zincor gaat gewoon roesten. Dat is geen fabricagefout, dat is de aard van de coating. Wie een onbeschermde snijkant buiten wil hebben, moet naar Magnelis ZM120, waar magnesium en aluminium de kant actief dichtzetten. Wat u ervoor terugkrijgt is een glad, zinkbloemvrij en maatvast oppervlak dat de dikke coatings niet kunnen leveren.
Waarom zincor de aangewezen ondergrond is voor poederlak en natlak
Op thermisch verzinkt staal is lakken een vak apart: de zinkbloem blijft door een dunne laklaag heen zichtbaar, de laag bevat holtes die bij het uitharden gas afgeven en pinholes veroorzaken, en er zit vaak een oudere zinkoxidehuid op die eerst weg moet. In de praktijk betekent dat sweepstralen, een ontgassingscyclus of een aparte primer.
Op zincor spelen die drie problemen niet. De laag is dun, dicht en fijnkristallijn, er is geen zinkbloem om door te schijnen en geen porositeit die gas kan vasthouden. De fosfaatconversielaag uit de nabehandeling PC is er juist voor gemaakt: hij vergroot het effectieve oppervlak en geeft de laklaag een chemische verankering, waarna ontvetten en afspoelen volstaat. Twee punten voor de lakker: de passivering uit de C-behandeling is bedoeld tegen witte roest tijdens opslag en is in dikke uitvoering zelf geen goede lakondergrond, en witte roest die op de plaat staat moet weg voordat er lak op kan.
Waarom dit een binnentoepassing of een gelakte toepassing is
Met 2,5 micrometer zink en een onbeschermde snijkant is de conclusie eenduidig: zincor is bedoeld voor binnen, of voor buiten mits volledig gelakt. In een machinekast, een bedieningspaneel, een elektrotechnische behuizing of een kabelgoot doet de zinklaag exact wat hij moet doen: hij houdt condens- en handroest weg tijdens productie, transport en montage, en vormt de basis onder de poederlak. Onbeschermd buiten, in de spatzone van een weg of in een agrarische omgeving met ammoniak, is de laag binnen een paar seizoenen op.
De volgorde bij het kiezen is kort. Wordt het gelakt of blijft het binnen, dan is zincor de zuinigste en netste keuze. Blijft het binnen en hoeft het niet gelakt, dan kan blank DC01 volstaan, mits het droog is. Gaat het onbeschermd naar buiten, dan is het thermisch verzinkt of Magnelis. Moet het buiten hangen zonder coating en zonder onderhoud, dan bent u uit bij roestvast staal 1.4301. Weet u niet aan welke kant van die grens uw onderdeel valt, geef dan bij uw aanvraag door waar het komt te hangen en of er gelakt wordt.
Vergelijkingstabel verzinkte en blanke plaatsoorten
| Eigenschap | DC01 +ZE25/25 (zincor) | DX51D +Z275 (sendzimir) | S250GD +ZM120 (Magnelis) | DC01 blank |
|---|---|---|---|---|
| Norm deklaag | EN 10152 | EN 10346 | EN 10346 | geen |
| Aanbrengmethode | Elektrolytisch, koud | Dompelbad, circa 450 °C | Dompelbad, circa 450 °C | geen |
| Zinklaag per zijde | circa 2,5 µm | circa 20 µm | circa 10 µm, met Al en Mg | geen |
| Oppervlak | Glad matgrijs, geen zinkbloem | Kristallijn, zinkbloem | Mat donkergrijs, geen zinkbloem | Blank, licht geolied |
| Snijkantbescherming | Praktisch geen | Beperkt, enkele mm | Goed, kant zet zich dicht | Geen |
| Onbeschermd buiten | Nee | Ja | Ja | Nee |
| Direct lakbaar | Ja, na ontvetten | Nee, sweepstralen en ontgassen | Ja, mits voorbehandeld | Ja, zonder zinkbasis |
| Diktebereik | 0,35 tot 3,0 mm | 0,5 tot 3,0 mm | 0,5 tot 4,0 mm | 0,35 tot 3,0 mm |
| Treksterkte (MPa) | 270 tot 410 | 270 tot 500 | 330 tot 420 | 270 tot 410 |
| Typische toepassing | Gelakt plaatwerk, behuizingen binnen | Constructie en dak buiten | Zonneframes, agrarisch | Zichtwerk dat gelakt wordt |
& advies
In-house glasparelen, poedercoaten en stralen.
Alle metaalsoorten beschikbaar
Zincor bewerken
Lasersnijden
Zincor laat zich goed lasersnijden met de fiberlaser, en met 0,35 tot 3,0 mm zit het in het diktegebied waar een fiberlaser het snelst is. Twee dingen wijken af van blank staal. De zinklaag verdampt langs de snede over ruwweg een tiende millimeter, dus de snijkant is kaal en blijft kaal: bij deze laagdikte onvermijdelijk, en de reden dat de snijkant meegelakt moet worden. En de verdampende zinkoxide vraagt goede afzuiging, dus wij snijden verzinkt materiaal in een afgezogen omkasting, desgewenst met beschermfolie op de zichtzijde. Snijwerk gaat standaard binnen 72 uur de deur uit.
Zetten en kanten
Hierin onderscheidt zincor zich van thermisch verzinkt: omdat de laag zuiver zink is en geen brosse ijzer-zink-diffusielaag bevat, volgt hij de vervorming zonder te schilferen. Bij zetwerk in staal houden wij een minimale binnen-buigradius aan van circa 0,5 tot 1,0 keer de plaatdikte, wat bij een rek A80 van minimaal 28 procent ruim haalbaar is, en voor de uitslagberekening rekenen wij met een K-factor rond 0,40 tot 0,45. Aan de buitenzijde van een scherpe zetnaad kan de laag microscopisch openrekken: bij gelakt werk maakt dat niets uit, bij ongelakt zichtwerk buiten wel. Gebruik gepolijst gereedschap en folie, want zink neemt een afdruk van het onderstempel makkelijk over.
Lassen
Zincor is goed te lassen met MIG, met TIG en met weerstandpuntlassen, maar niet met de parameters van blank staal. Het zink verdampt bij 907 °C en dus ver voordat het staal smelt, waardoor er zinkdamp in het smeltbad komt: dat geeft porositeit, spatvorming en een onrustige boog. In de praktijk werkt het met een iets hogere boogspanning, een lagere voortloopsnelheid, een wijdere naadvoorbereiding en bij voorkeur een sleepbeweging, zodat de damp kan ontwijken. Rond de las is de zinklaag over enkele centimeters weg; werk die zone bij met zinkrijke primer of lak hem mee. De afzuiging is geen detail, want zinkoxidedamp geeft metaaldampkoorts. Voor constructief werk lassen wij gecertificeerd volgens EN 1090.
Verspanen, boren en afwerking
Het basisstaal is zacht en laat zich makkelijk verspanen, boren en tappen; met maximaal 0,12 procent koolstof is er geen hardheid die gereedschap kost. De aandachtspunten zitten weer in de laag: een boorgat is aan de wand kaal staal, en zink smeert aan de snijkant van een boor of frees makkelijk op, dus werk met scherp gereedschap en voldoende spaanafvoer. Afbramen haalt zink weg, dus doe dat voor het lakken. De afwerkroute is ontvetten, eventueel licht opschuren van de snijkanten, en poederlak of natlak: 60 tot 80 micrometer poederlak over 2,5 micrometer zink geeft binnen een goed werkend systeem, waarbij de zinklaag onder een beschadiging in de lak lokaal nog kathodisch bijspringt. Poedercoaten, stralen en glasparelen verzorgen wij in eigen huis.
Toepassingen van zincor
- Machinekasten en bedieningspanelen: gezette en gepuntlaste kasten die daarna gepoederlakt worden. Dit is de klassieke toepassing en de reden dat de soort bestaat.
- Elektrotechnische behuizingen: montageplaten, DIN-raildragers en metaalbehuizingen waar de plaat geaard moet zijn en de zinklaag de contactweerstand laag houdt.
- Plaatwerk voor apparatenbouw: afdekkappen, tussenschotten en frames in de plaatwerkindustrie en de apparatenbouw.
- Machineombouwen binnen: beschermkappen en opvangbakken rond machines en transportbanden, waar de zinklaag condens en reinigingswater weghoudt.
- Witgoed- en meubelplaatwerk: binnendelen en achterwanden die gelakt of onzichtbaar blijven en waarvoor de maatvastheid van koudgewalst materiaal nodig is.
Zincor op maat laten snijden en zetten
Van Hengstum Metaal bewerkt DC01 +ZE25/25 volledig in eigen huis in Soest: snijden met de fiberlaser, zetten op CNC-kantbanken, gecertificeerd lassen, verspanen, assemblage en eindafwerking tot en met poedercoaten, zodat het onderdeel gelakt de deur uit gaat en de kale snijkanten meteen zijn afgedekt. Doordat de hele keten onder een dak zit zijn de doorlooptijden kort, met snijwerk binnen 72 uur en 99 procent leverbetrouwbaarheid. Wij werken op plaat en plaatwerkconstructies; verzinkte buis, profiel en montagemateriaal horen bij een handelsvoorraad en leveren wij niet uit voorraad.
Wij leveren enkelstuks, prototypes en series en werken op tekening of DXF. Voordat er iets wordt geproduceerd controleren wij uw tekening gratis op maakbaarheid en denken wij mee over plaatdikte, zetradius, nestindeling en de vraag of de gekozen ZE-klasse en oppervlakteklasse bij uw toepassing past. Geef door of het werk binnen of buiten komt, of er gelakt wordt en of u een 3.1-materiaalcertificaat nodig hebt, want dat bepaalt de inkoop. Vraag vrijblijvend een offerte aan en stuur uw tekening of DXF mee.
Veelgestelde vragen over 1.0330 / DC01+ZE25/25-A-PC (zincor)
Wat is zincor?
Wat is het verschil tussen elektrolytisch en thermisch verzinkt staal?
Wat betekent ZE25/25 en wat betekent A-PC in DC01+ZE25/25-A-PC?
Kan zincor buiten worden gebruikt en hoe snel roest het?
Kun je zincor poederlakken of verven?
Kun je zincor lassen?
Zincor of sendzimir, wat moet ik hebben?
In welke diktes en formaten is zincorplaat leverbaar?
Wat zijn de mechanische eigenschappen van DC01 +ZE25/25?
Kan ik zincor op maat laten snijden en zetten bij Van Hengstum Metaal?
Offerte aanvragen?
- Omschrijf uw aanvraag
- Binnen 1 werkdag antwoord
- Persoonlijk adviesgesprek